Chang’e 4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chang’e 4
Zaangażowani Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna
Rakieta nośna Długi Marsz 3B
Miejsce startu Centrum Startowe Satelitów Xichang, Chiny
Cel misji Księżyc
Orbita (docelowa, początkowa)
Czas trwania
Początek misji 7 grudnia 2018 (18:23:34 UTC)
Data lądowania 3 stycznia 2019 (02:26 UTC)
Wymiary
Masa całkowita 3780 kg
łazik: 140 kg
Schemat łączności z lądownikiem Chang'e 4
Krater von Kármána. Miejsce lądowania Chang’e 4 na Księżycu

Chang’e 4 (chin. trad. 嫦娥四號; chin. upr. 嫦娥四号; pinyin Cháng’é sì hào) – chińska sonda kosmiczna przeznaczona do badań Księżyca. Jest czwartą misją w ramach chińskiego programu badań Księżyca (program Chang’e). Start sondy nastąpił 7 grudnia 2018 roku z kosmodromu Xichang. W ramach misji, po raz pierwszy w historii, na niewidoczną z Ziemi stronę Księżyca dotarł lądownik z łazikiem Yutu 2[1]. Do lądowania doszło 3 stycznia 2019 r. w kraterze von Kármána w obszarze basenu Bieguna Południowego – Aitken[2]. Łączność z Ziemią jest utrzymywana za pomocą satelity telekomunikacyjnego Queqiao (inaczej Chang'e 4R) umieszczonego w punkcie libracyjnym L2 układu Ziemia-Księżyc[2][3]. Planowany czas funkcjonowania łazika na powierzchni Księżyca wynosi 3 miesiące.

Lądownik przeprowadzi eksperymenty z dziedziny radioastronomii, natomiast głównym celem łazika będzie zbadanie powierzchni Księżyca (m.in. wykona mapę okolic miejsca lądowania)[3][4].

Misja[edytuj | edytuj kod]

Grudniowy start rakiety z ładunkiem naukowym został ogłoszony przez Chińską Narodową Agencję Kosmiczną 15 sierpnia 2018 r.[5]

Rakieta Długi Marsz 3B (CZ-3B) z lądownikiem i łazikiem wystartowała 7 grudnia 2018 r. o godzinie 19:23 CET (8 grudnia o 2:23 rano czasu lokalnego)[6][7] i rozpoczęła lot w kierunku księżyca z zamiarem wejścia na orbitę. Przed startem zakładano potrzebę trzech manewrów korekcyjnych przed manewrem umieszczenia sondy na orbicie, wystarczyło jednak tylko jedno odpalenie rakiet manewrujących 9 grudnia – zaś 12 grudnia sonda po odpaleniu silników weszła na eliptyczną polarną orbitę okołoksiężycową[8]. 30 grudnia doszło do kolejnego manewru, obniżenia orbity[9]. Planowanym terminem lądowania był pierwszy tydzień stycznia 2019 roku[3].

Sonda wylądowała na powierzchni Księżyca 3 stycznia 2019 o godzinie 3:26 CET w wyznaczonej strefie. Ostatnia faza lądowania trwała 12 minut[10]. 15 stycznia 2019 poinformowano o wykiełkowaniu jednego z ziaren bawełny, umieszczonych na pokładzie lądownika. Jest to pierwsza w historii roślina na Księżycu[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Chińskie pędy na Księżycu. Puls Kosmosu, 2019-01-15. [dostęp 2019-01-15].
  2. a b Chang'e 4 (pol.). lk.astronautilus.pl. [dostęp 2016-04-09].
  3. a b c Elżbieta Kuligowska: Chang'e 4 coraz bliżej ciemnej strony Księżyca. Urania – Postępy astronomii, 2018-12-21. [dostęp 2018-12-22].
  4. Mariusz Błoński: Chińczycy wybierają się na niewidoczną stronę Księżyca. Kopalnia Wiedzy, 2018-12-04. [dostęp 2018-12-07].
  5. Aleksander Fiuk, Chang’e 4 rozpocznie podróż na Księżyc w grudniu 2018 roku, Kosmonauta.net, 22 sierpnia 2018 [dostęp 2019-01-03] (pol.).
  6. Krzysztof Kanawka, Początek misji Chang'e 4, Kosmonauta.net, 8 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-03] (pol.).
  7. Andrew Jones, China launches Chang’e-4 spacecraft for pioneering lunar far side landing mission, SpaceNews.com, 7 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-03] (ang.).
  8. Michał Moroz, Chang'e 4 dotarła na orbitę okołoksiężycową, Kosmonauta.net, 13 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-03] (pol.).
  9. Krzysztof Kanawka, Chang'e 4 - lądowanie wkrótce!, Kosmonauta.net, 31 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-03] (pol.).
  10. Chińska misja Chang’e 4 ląduje na niewidocznej stronie Księżyca. Urania – Postępy Astronomii, 3 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-03].