Enkiant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Enkiant
Ilustracja
Enkianthus campanulatus
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj enkiant
Nazwa systematyczna
Enkianthus Loureiro
Fl. Cochinch. 258, 276. Sep 1790[2]
Typ nomenklatoryczny
E. quinqueflorus Loureiro[2]
Enkianthus quinqueflorus
Enkianthus subsessilis

Enkiant (Enkianthus) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Tworzy klad bazalny w obrębie rodziny. Obejmuje w zależności od ujęcia od ok. 12 do 17 gatunków[3]. Rośliny te występują w Azji Wschodniej na obszarze od Himalajów do Japonii i Półwyspu Indochińskiego. W Chinach rośnie 7 gatunków, w tym cztery endemity[4]. W Japonii dziko występują trzy gatunki rodzime[3]. Kilka gatunków z tego rodzaju uprawianych jest jako rośliny ozdobne i wyhodowano ich szereg kultywarów[3]. W klimacie chłodniejszym (np. w Polsce) w uprawie spotykany jest niemal wyłącznie enkiant dzwonkowaty[5]. Enkiant pięciokwiatowy jest w południowych Chinach popularną ozdobą w okresie noworocznym[6].

Rodzaj opisany został przez portugalskiego misjonarza jezuickiegoJoão de Loureiro w 1790 roku, w oparciu o badania, jakie prowadził podczas 30-letniego pobytu w Kochinchinie. Nazwę rodzajową utworzył z greckich słów enkyos (= być brzemienną, w ciąży) i anthos (=kwiat)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy, rzadko małe drzewa, zwykle zrzucające liście zimą, rzadziej zimozielone[4][5]. Charakterystyczne dla tych roślin są okółkowe rozgałęzienia pędów[5].
Liście
Skrętoległe (często zebrane w nibyokółkach[1][3]), zwykle skupione na końcach pędów, ogonkowe, blaszka pojedyncza, piłkowane[4][5].
Kwiaty
Zebrane w zwisające grona lub baldachogrona[5] na końcach pędów, rzadko pojedyncze lub wyrastające parami[4]. Kwiaty 5-krotne. Płatki zrośnięte, tworzą koronę dzwonkowatą lub dzbanuszkowatą, z krótkimi łatkami. Korona barwy białej, żółtawej, różowej do czerwonej[5]. Pręciki znacznie krótsze od korony, o nitkach spłaszczonych. Pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami rozszerzającymi się ku szczytowi, na końcach wybiegające w ostry różek. Zalążnia górna z kilkoma zalążkami w komorze. Znamię ucięte[4][1].
Owoce
Drobne[5] (o średnicy 6–19 mm), suche[3] torebki otwierające się 5 klapami[5]. Nasiona nieliczne lub pojedyncze[4], drobne[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Jedyny, współczesny gatunek podrodziny Enkianthoideae Kron, Judd & Anderberg w obrębie rodziny wrzosowatych Ericaceae. Rodzina ta ma pozycję bazalną w obrębie rodziny[1]. W obrębie rodzaju wyróżnia się cztery sekcje: Andromedina (E. nudipes, E. subsessilis), Enkiantella (E. chinensis, E. deflexus, E. pauciflorus, E. ruber), Enkianthus (E. perulatus, E. quinqueflorus, E. serotina, E. serrulatus) i Meisteria (E. campanulatus, E. cernuus). Podział na gatunki jest jednak zmienny u różnych autorów i ich liczba waha się od 12 do 17[3].

Wykaz gatunków[7][5]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Rośliny te najlepiej rosną w miejscach dobrze nasłonecznionych, ewentualnie w półcieniu. Najlepiej rosną na glebach wilgotnych, kwaśnych i przepuszczalnych. Znoszą okresowe susze, ale w takich przypadkach na stanowiskach nasłonecznionych cierpią od oparzeń[3].

Rośliny łatwo rozmnażają się z siewu nasion, trudniej z sadzonek. Dla zachowania cech kultywarów konieczne jest rozmnażanie za pomocą sadzonek pozyskiwanych późną wiosną lub na początku lata. Konieczne jest stosowanie ukorzeniaczy[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-16].
  2. a b Enkianthus Loureiro. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-16].
  3. a b c d e f g h i j Thomas Clark, Eric Hsu, Koen Camelbeke. Enkianthus in cultivation. „The Plantsman”, s. 78-85, 2011. 
  4. a b c d e f Fang Ruizheng, Peter F. Stevens: Enkianthus Loureiro. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-12-16].
  5. a b c d e f g h i Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste. D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 68-70. ISBN 83-01-12029-0.
  6. David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 331. ISBN 978-1-107-11502-6.
  7. Enkianthus (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2018-12-16].