Prudential

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prudential
Ilustracja
Prudential w trakcie remontu (lipiec 2017)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres plac Powstańców Warszawy 9
Architekt Marcin Weinfeld
Stefan Bryła
Inwestor Towarzystwo Ubezpieczeń Prudential
Wysokość do dachu 66 m
Kondygnacje 17
Rozpoczęcie budowy 1931
Ukończenie budowy 1933
Zniszczono 1944
Odbudowano 1954
Właściciel Holding Liwa[1]
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Prudential
Prudential
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Prudential
Prudential
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Prudential
Prudential
Ziemia52°14′08″N 21°00′46″E/52,235556 21,012778

Prudentialwarszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931–1933 przy placu Napoleona 9 (obecnie plac Powstańców Warszawy, dawniej plac Warecki) w stylu art déco z przeznaczeniem na siedzibę angielskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential”. Od 2018 siedziba hotelu Warszawa.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Budynek był symbolem nowoczesnej Warszawy lat 30. Według pierwotnych planów miał mieć 11 pięter, jednak architekci, biorąc pod uwagę znaczne zróżnicowanie wysokości już stojących przy placu Napoleona budynków (2-6 pięter), uznali, że to będzie wysokość niewystarczająca do osiągnięcia odpowiedniego wrażenia dominanty[2]. Miał wysokość 16 pięter (66 m), co czyniło go w ówczesnym czasie najwyższym budynkiem w Polsce i drugim w Europie.

W dolnej części budynku znajdowała się przestrzeń biurowa, w wieży mieściły się luksusowe apartamenty. Pomiędzy nimi, na szóstym piętrze mieściły się mieszkania służbowe i pomieszczenia gospodarcze. W części biurowej mieściły się nie tylko pomieszczenia towarzystwa Prudential, ale również elektrowni i innych firm. Najbardziej luksusowe mieszkania miały po 240 m² powierzchni, zajmowanej przez 6 pokojów, 3 łazienki, kuchnię i służbówkę. Nawet mniej luksusowe apartamenty miały oprócz wejścia głównego wejście dla służby i windy[2]. Budynek zaprojektował Marcin Weinfeld, zaś stalową konstrukcję spawaną ustawioną na żelbetowych fundamentach biurowca zaprojektowali Stefan Bryła i Wenczesław Poniż[3]. Konstrukcję wykonała warszawska spółka K. Rudzki i S-ka[4]. Drzwi wejściowe skonstruowano z patynowanej miedzi, pozostałe drzwi i framugi okien wykonano z jesionu. Nad bocznymi wejściami znajdowały się rzeźby Ryszarda Moszkowskiego[2]. Do budowy użyto 2 mln cegieł pustakowych, 2 tys. t cementu, 1500 t stali.

Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” przeniosło się do swojej nowo wybudowanej siedziby z pałacu Kronenberga[5].

Prudential został poważnie uszkodzony w czasie II wojny światowej, m.in. w czasie powstania warszawskiego został ostrzelany przez ok. 1000 pocisków. Trafiony został także pociskiem o masie 2 ton kalibru 600 mm z samobieżnego moździerza typu Karl-Gerät (o nazwie Ziu), co poważnie odchyliło go od pionu. Jednak jego stalowa konstrukcja przetrwała, przez kilka lat będąc żywym symbolem zniszczeń. Sylwetkę jego ruiny wykorzystano w antywojennych plakatach.

Po wojnie nieruchomość odebrano przedwojennym właścicielom na podstawie dekretu Bieruta (otrzymali oni jednak później odszkodowanie na podstawie umowy indemnizacyjnej z Wielką Brytanią)[6]. Budynek został odbudowany w latach 1950–1953 w socrealistycznym kostiumie (m.in. z kariatydami). Autorem nowego projektu był również Marcin Weinfeld[2]. Budynek otrzymał nową funkcję. W 1954 otwarto w nim hotel Warszawa. Posiadał 375 miejsc noclegowych (pokoje jednoosobowe, dwuosobowe, 1 apartament), 200 miejsc w restauracji, 100 w kawiarni, 20 w lokalu nocnym.

Hotel zakończył działalność w 2002, a w 2005 spółka Hotele Warszawskie Syrena sprzedała budynek spółce Polimex-Mostostal za 6,3 mln euro[6]. W 2009 Polimex-Mostostal sprzedał hotel rodzinie Likusów z Krakowa[6].

W latach 2010–2018 prowadzony był remont generalny budynku[7]. Prace przerwano podczas budowy drugiej linii metra, a następnie wznowiono na przełomie 2015/2016[6]. Przewlekłość remontu wzbudziła kontrowersje, podobnie jak plan przywrócenia charakteru sprzed wojny i uznania za wartą ochrony jedynie konstrukcji stalowej[8]. Budynek został pozbawiony socrealistycznych detali, rozebrano portyk z kariatydami i herbem Warszawy, a z reprezentacyjnych wnętrz usunięto wystrój z lat 50.[9][1].

W listopadzie 2018 w budynku otwarto pięciogwiazdkowy hotel Warszawa[10][1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Michał Wojtczuk. Prudential ożył po remoncie. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 8 listopada 2018. 
  2. a b c d Grzegorz Mika. Niebotyk z placu Napoleona. „Skarpa Warszawska”. 12 (69), s. 6-8, grudzień 2014. ISSN 2084-4220 (pol.). 
  3. Encyklopedia Warszawy, red. Barbara Petrozolin-Skowrońskiej, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 1994, ​ISBN 83-01-08836-2​.
  4. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 22. ISBN 978-83-61253-51-8.
  5. Tadeusz Stefan Jaroszewski: Dzieje Pałacu Kronenberga. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 62.
  6. a b c d Bartosz Klimas. Warszawa czeka na hotel Warszawa. „Życie Mazowsza (dodatek do 'Rzeczpospolitej')”, s. R4, 25 stycznia 2017. 
  7. mag: Prudential: remont trwa (pol.). zyciewarszawy.pl, 22-10-2010. [dostęp 04-11-2010].
  8. Artur Głowacki, Maryla Musidłowska. Weinfeld to był wielki pan. „Skarpa Warszawska”. 12 (69), s. 12--14, grudzień 2014. ISSN 2084-4220 (pol.). 
  9. Tomasz Urzykowski. Szczyt Prudentialu. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 19 grudnia 2016. 
  10. Hotel Warszawa. W: Lukus Hotele i Restauracja [on-line]. hotel.com.pl. [dostęp 2018-11-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]