Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku
Państwo  Stany Zjednoczone
Rodzaj wybory prezydenckie
Data przeprowadzenia 3 listopada 2020

(głosowanie powszechne)
14 grudnia 2020 (kolegium elektorów)

poprzednie:
2016
następne:
2024
Portal Portal Stany Zjednoczone
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku – pięćdziesiąte dziewiąte wybory prezydenckie, w wyniku których wyłoniony zostanie czterdziesty piąty albo czterdziesty szósty prezydent Stanów Zjednoczonych na kolejne cztery lata. Urzędujący prezydent Donald Trump ubiega się o reelekcję. Wybory powszechne odbyły się 3 listopada 2020, a posiedzenie Kolegium Elektorów odbyło się 14 grudnia 2020.

Chociaż wybory powszechne odbyły się 3 listopada to, zależnie od jurysdykcji, wyborcy mogli brać udział we wczesnym głosowaniu osobiście lub korespondencyjnie. W niektórych stanach głosy wysłane do 3 listopada były przyjmowane i liczone kilka dni po tej dacie[1]. W wyborach zostało oddanych ponad 158 milionów głosów[2], co jest najwyższym wynikiem w historii Stanów Zjednoczonych. Forma głosowania była o tyle istotna, że jeden z kandydatów (Donald Trump) zapowiedział składanie protestów, jeśli przegra przy znaczącej liczbie głosów oddanych listownie[3]. O wyniku wyborów wtedy może teoretycznie zdecydować decyzja Sądu Najwyższego, w której Republikanie (których kandydatem jest Trump) mają teoretyczną przewagę, gdyż większość sędziów jest nominowana przez przedstawicieli tej partii[4].

24 listopada Generalna Administracja Usług uznała Joego Bidena za zwycięzcę wyborów i rozpoczęła formalny proces przekazania administracji prezydenta-elekta kontroli nad agencjami federalnymi[5].

2016 ← 3 XI 2020 → 2024 Joe Biden Donald Trump
Mapa z wynikami wyborów
Mapa z wynikami wyborów
Fotografia portretowa Joe Bidena.
Fotografia portretowa Donalda Trumpa
Partia polityczna Partia Demokratyczna Partia Republikańska
Stan rezydencji Delaware Floryda
Kandydat na Wiceprezydenta Kamala Harris Mike Pence
Głosy elektorskie 306 232
Głosy powszechne 81 268 867[6] 74 216 747[6]
Stany 25 + DC + ME-02 25 + NE-02
Wyniki procentowe 51,3% 46,8%

Ordynacja wyborcza

Zgodnie z amerykańskim prawem, prezydent Stanów Zjednoczonych jest wybierany co cztery lata[7] przez Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych, które spotyka się w pierwszy poniedziałek po drugiej środzie grudnia[8]. Poszczególni członkowie kolegium są wybierani w pierwszy wtorek po pierwszym poniedziałku listopada w głosowaniu powszechnym[7], zgodnie z ordynacją stanu, w którym zostali oni wybrani[8].

Prezydent Stanów Zjednoczonych nie jest wybierany większością głosów[9]. Obywatele USA w wyborach powszechnych, głosując na listę wyborczą wybierają elektorów, reprezentujących daną partię polityczną i dany stan[10]. Liczba elektorów przysługująca określonemu stanowi odpowiada liczbie kongresmenów, będących przedstawicielami owego stanu w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Dystrykt Kolumbii reprezentuje 3 elektorów, pomimo że kongresmeni z tego stanu nie mają prawa głosu w Senacie i Izbie Reprezentantów)[10][11][12]. W 48 stanach i Dystrykcie Kolumbii, przewaga jednym głosem nad kandydatem, który zajął drugie miejsce skutkuje wyborem wszystkich elektorów reprezentujących daną partię w określonym stanie.[13] Zwycięstwo kandydata w stanie nie oznacza, że głosy wszystkich elektorów, będących przedstawicielami stanu automatycznie są przypisane osobie, która w nim zwyciężyła. Chociaż 26 stanów oraz Dystrykt Kolumbii wprowadziły formalny nakaz, aby elektorzy oddali głosy na parę kandydatów (na Prezydenta i Wiceprezydenta), którzy zwyciężyli w danym stanie, istnieją wiarołomni elektorzy, którzy głosują inaczej, niż większość mieszkańców danego stanu[14][15]. Elektorów, tworzących Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych jest łącznie 538[15]. W stanach Nebraska i Maine 2 głosy elektorskie przypadają zwycięzcom w całym stanie, a pozostałe (dla Maine to 2, a dla Nebraski to 3) zwycięzcy danego okręgu wyborczego[16].

Pewnym problemem jest policzenie liczby osób uprawnionych do głosowania. W USA nie ma dowodów osobistych, a potwierdzeniem obywatelstwa jest zazwyczaj akt urodzenia. Liczba mieszkańców kraju jest nieco rozbieżna według różnych źródeł: wg ustaleń US Census Bureau w USA mieszka 329,45 mln osób, natomiast ONZ szacuje, że jest ich 329,06 mln. Przy medianie wieku na poziomie 38,1 lat daje to ok. 255,37 mln osób uprawnionych do głosowania. Amerykanie niezbyt licznie głosowali w poprzednich wyborach – ok 64%. Zazwyczaj najmniej chętnie rejestrują się jako wyborcy mieszkańcy stanów o największej populacji, które mają dużo głosów elektorskich, a najchętniej mieszkańcy tych, którzy mają ich stosunkowo mało. Np. w Kalifornii (55 elektorów) zarejestrowało się ok. 50% uprawnionych, a w Maine (4 elektorów) – ponad 77%[17][18].

Główni kandydaci

Republican Disc.png
Lista wyborcza Partii Republikańskiej
Donald Trump
Mike Pence
na Prezydenta
na Wiceprezydenta
Donald Trump in the Oval Office, June 2017 (cropped).jpg
Mike Pence official Vice Presidential portrait.jpg

Prezydent Stanów Zjednoczonych

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
Make America Great Again
(Uczyńmy Amerykę znów wielką)
TrumpPenceKAG.png
Lista wyborcza Partii Demokratycznej
Joe Biden
Kamala Harris
na Prezydenta
na Wiceprezydenta

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych

Senator Stanów Zjednoczonych
Battle for the soul of the nation
(Walka o duszę narodu)

Zgłoszone kandydatury

Partia Republikańska zorganizowała prawybory, które wyłoniły kandydata partii na prezydenta. Oprócz urzędującego prezydenta Donalda Trumpa, swoje kandydatury zgłosiło także osiem innych osób. Konwencja Partii Republikańskiej, na której został wyłoniony kandydat, odbyła się w dniach 24–25 sierpnia 2020 w Charlotte w Karolinie Północnej[19]. Prawybory zostały przeprowadzone tylko w 31 stanach, a w 19 stanach oraz Dystrykcie Kolumbii nie odbyły się z powodu pandemii koronawirusa. Nominację Partii Republikańskiej uzyskał Donald Trump.

Zwycięzca prawyborów w Partii Republikańskiej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Republikańskiej

Matt Matern (Kalifornia)
Robert Ardini (Nowy Jork)
Zoltan Istvan (Kalifornia)
Bob Ely (Illinois)

Partia Demokratyczna zorganizowała prawybory, które wyłoniły kandydata partii na prezydenta. Swoje kandydatury w tych prawyborach zgłosiły aż dwadzieścia trzy osoby. Konwencja Partii Demokratycznej, na której został wyłoniony kandydat, odbyła się w dniach 17–20 sierpnia 2020 r. w Milwaukee w stanie Wisconsin[19]. Nominację Partii Demokratycznej uzyskał Joe Biden.

Zwycięzca prawyborów w Partii Demokratycznej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Demokratycznej

John Delaney (Maryland)
David Rice (Wirginia Zachodnia)
Rocky De La Fuente III (Kalifornia)

Michael Ellinger (Kalifornia)
Robby Wells (Georgia)
Mark Greenstein (Connecticut)
Mosie Boyd (Arkansas)
Steve Burke (Nowy Jork)

Również inne partie w Stanach Zjednoczonych, zwane w mediach trzecimi partiami[20], przeprowadzają prawybory wewnątrz swoich struktur i organizują konwencje, na których przedstawiają własnych kandydatów na prezydenta[19]. Z ramienia pięciu największych trzecich partii, których kandydaci osiągnęli w wyborach prezydenckich w 2016 najlepsze wyniki, obecnie nominacje otrzymali:

Debaty

Data Opis Miejsce
2020-09-2929 września 2020 1. debata prezydencka Cleveland, Ohio
2020-10-077 października 2020 Debata wiceprezydencka Salt Lake City, Utah
2020-10-1515 października 2020 2. debata prezydencka Miami, Floryda
2020-10-2222 października 2020 3. debata prezydencka Nashville, Tennessee
Źródło: Fox News[22]

Certyfikacja elektorów stanowych

5 grudnia 2020 roku stan Kalifornia certyfikował 55 swoich stanowych elektorów, zwiększając ogólną liczbę certyfikowanych przez poszczególne stany elektorów Joe Bidena do 279, co oficjalnie zapewniło Joe Bidenowi przekroczenie progu zwycięstwa w wyborach wynoszącego 270 elektorów[23].

Do tego dnia certyfikowały swoich elektorów m.in. wszystkie stany będące tzw. battlegrounds - które w praktyce rozstrzygają o wyniku wyborów. Były to Georgia (20 listopada) - Biden, Michigan (23 listopada) - Biden, Pensylwania (23 listopada) - Biden, Nevada (24 listopada) - Biden, Wisconsin (1 grudnia) - Biden[24]. Wśród battlegrounds które certyfikowały elektorów partii demokratycznej, znalazła się również Arizona (30 listopada), która była zdecydowanie republikańskim stanem do 2018 roku, kiedy w wyborach do federalnego Senatu kandydatka demokratów Kyrsten Sinema pokonała broniącą mandatu republikankę Marthę McSally[25]

Z pozostałych stanów, do 22 listopada wybory certyfikowały Delaware - Biden, Floryda - Trump, Idaho - Trump, Luizjana -Trump, Oklahoma - Trump, Karolina Południowa - Trump, Dakota Południowa - Trump, Vermont - Biden, Wirginia - Biden, Wyoming - Trump[26].

Przypisy

  1. https://www.npr.org/2020/10/26/927803214/62-million-and-counting-americans-are-breaking-early-voting-records
  2. David Wasserman i inni, 2020 Popular Vote Tracker, The Cook Political Report [dostęp 2021-01-03] (ang.).
  3. Deutsche Welle (www.dw.com): Donald Trump ma problem z głosowaniem korespondencyjnym | DW | 20.08.2020. DW.COM. [dostęp 2020-11-02].
  4. Dziś debata Trump-Biden. Nie podadzą sobie ręki. wydarzenia.interia.pl, 2020-09-29. [dostęp 2020-10-09].
  5. US agency ascertains Biden as winner, lets transition begin, AP NEWS, 23 listopada 2020 [dostęp 2020-11-25].
  6. a b Presidential Election Results. The New York Times, 2020-11-03. [dostęp 2020-11-24].
  7. a b Presidential Election Process (ang.). usa.gov. [dostęp 2019-08-16].
  8. a b 3 U.S.C. § 7 – U.S. Code – Title 3. The President § 7 (ang.). codes.findlaw.com. [dostęp 2019-08-16].
  9. Jak przeprowadzane są wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych?. mowimyjak.se.pl, 2012-11-05. [dostęp 2020-10-09].
  10. a b Amerykański system wyborczy ma ponad 200 lat. Na czym polega?. forsal.pl, 2016-11-08. [dostęp 2020-10-09].
  11. Lauren Ober: D.C.'s 'Shadow' Members Of Congress Say They're Ready For The Spotlight (ang.). wamu.org, 2015-01-09. [dostęp 2020-10-09].
  12. District Of Columbia Presidential Election Voting History (ang.). 270towin.com. [dostęp 2020-10-09].
  13. https://www.nbcnews.com/id/wbna26628782
  14. W USA narasta największy bunt elektorów od ponad 100 lat. Chcą nie dopuścić do wyboru Donalda Trumpa na prezydenta. wiadomosci.wp.pl, 2016-12-01. [dostęp 2020-10-09].
  15. a b Kamil Turecki: Wybory prezydenckie w USA. 10 faktów, które warto znać. wiadomosci.onet.pl, 2020-10-02. [dostęp 2020-10-09].
  16. https://wydarzenia.interia.pl/raporty/raport-wybory-w-usa-2020/aktualnosci/news-wybory-w-usa-w-dwoch-wioskach-wyniki-sa-juz-znane,nId,4832765
  17. https://worldpopulationreview.com/state-rankings/number-of-registered-voters-by-state
  18. https://worldpopulationreview.com/countries/united-states-population
  19. a b c d e Election 2020 – Presidential Primaries, Caucuses, and Conventions (ang.). thegreenpapers.com. [dostęp 2020-07-30].
  20. Why third-party presidential candidates fail (ang.). economist.com, 2019-01-30. [dostęp 2019-08-16].
  21. Peace and Freedom Party welcoming presidential, US House of Reps, state reps for California primary (ang.). peaceandfreedom.org, 2019-08-08. [dostęp 2019-08-31].
  22. Paul Steinhauser: When are the 2020 presidential debates? (ang.). foxnews.com, 2020-08-13. [dostęp 2020-09-25].
  23. Biden officially secures Electoral College majority after California certifies votes (ang.). CBS News. [dostęp 2020-12-05].
  24. Biden Secures Enough Electors to Be President (ang.). ABC News. [dostęp 2020-12-06].
  25. Arizona certifies election results, finalizing victories for Biden and Kelly (ang.). CBS News. [dostęp 2020-12-06].
  26. States Certifying 2020 Presidential Election Results (ang.). 270towin.com. [dostęp 2020-12-07].